کتاب خیز خام نوشته محمد مالجو، روایتی از زندگی مستمندان در عصر پهلوی است. نویسنده در این کتاب با تکیه بر اسناد عمدتاً منتشرنشده، به بازخوانی تاریخ نانوشتۀ زندگی این گروه از مردم در فاصلۀ زمانی اردیبهشت 1309 تا یکم شهریور 1320 میپردازد.
مالجو در این کتاب، مستمندان را به معنای عام آن، یعنی کسانی که از حداقلهای زندگی برخوردار نبودهاند، در نظر میگیرد. این گروه شامل گدایان، ولگردان، عجزه و ارامل، بینوایان، بیخانمانان، درراهماندگان، بیکاران فقیر، یتیمان بیکس، مجانین بیسرپناه، کوچندگان تهیدست، سالمندان بیچیز و ازکارافتادگان بیبضاعت میشدند.
نویسنده در ابتدای کتاب، به مرور کلی از وضعیت مستمندان در ایران پیش از عصر پهلوی میپردازد. او سپس به اقدامات رضاشاه در راستای ساماندهی وضعیت مستمندان اشاره میکند. این اقدامات شامل تأسیس اداره کل مستمندان، تصویب قانون حمایت از مستمندان، و ایجاد مراکزی برای نگهداری و تعلیم و تربیت مستمندان بود.
مالجو در ادامه، به بررسی عملکرد اداره کل مستمندان میپردازد. او نشان میدهد که این اداره در عمل نتوانسته بود به اهداف خود دست یابد. این امر دلایل مختلفی داشت، از جمله:
فقر و فلاکت گسترده در جامعه
ضعف زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی
فساد و ناکارآمدی دولت
نویسنده در فصلهای پایانی کتاب، به جنبشهای اعتراضی مستمندان در عصر پهلوی میپردازد. او نشان میدهد که مستمندان در این دوره، با وجود سرکوبهای شدید، در مقاطعی موفق شدند صدای خود را به گوش حاکمیت برسانند.
کتاب خیز خام، اثری مهم و ارزشمند در تاریخ اجتماعی ایران است. این کتاب، با نگاهی واقعبینانه، به بازخوانی تاریخ نانوشتۀ زندگی مستمندان در عصر پهلوی میپردازد. نویسنده با بهرهگیری از اسناد و مدارک معتبر، تصویری روشن و دقیق از وضعیت این گروه از مردم در آن دوره ارائه میدهد.
اهمیت کتاب خیز خام
کتاب خیز خام، به دلایل زیر از اهمیت ویژهای برخوردار است:
این کتاب، اولین اثری است که به طور اختصاصی به بررسی زندگی مستمندان در عصر پهلوی میپردازد.
نویسنده در این کتاب، با نگاهی واقعبینانه و دور از هرگونه پیشداوری، به بازخوانی تاریخ این گروه از مردم میپردازد.
کتاب خیز خام، با بهرهگیری از اسناد و مدارک معتبر، تصویری روشن و دقیق از وضعیت مستمندان در آن دوره ارائه میدهد.
این کتاب، برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی ایران، دانشجویان، و عموم علاقهمندان به تاریخ ایران، اثری ارزشمند و آموزنده است.
0/5
(0 نظر)
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.